Hava kirliliği dünya genelinde yılda yaklaşık 7 milyon kişinin ölümüne yol açarken, sağlık kaynaklı ekonomik kaybın yıllık 6 trilyon dolara ulaştığı hesaplanıyor. İstanbul’da düzenlenen Uluslararası Temiz Hava Diyaloğu’nda paylaşılan verilere göre temiz hava önlemlerine yatırılan her 1 dolar, 15 dolara kadar ekonomik ve toplumsal fayda sağlayabiliyor.
Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) öncülüğünde 23–24 Eylül tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen Uluslararası Temiz Hava Diyaloğu, hava kirliliğinin sağlık ve ekonomi üzerindeki küresel etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Yaklaşık 40 ülkeden 100 politika yapıcı, bilim insanı ve uzmanın katıldığı toplantıda, hava kirliliğinin yılda yaklaşık 7 milyon ölüme ve küresel ekonomide yaklaşık 6 trilyon dolarlık sağlık kaynaklı zarara neden olduğu belirtildi.
Ülkelerin yüzde 36’sında izleme sistemi yok
Toplantıda hava kalitesinin izlenmesindeki eksikliklere de dikkat çekildi. UNECE verilerine göre 2024 itibarıyla ülkelerin yüzde 36’sında hava kalitesi izleme sistemi bulunmuyordu.
Hava kirliliğinin yol açtığı sağlık yüküne rağmen bu alanın uluslararası kalkınma finansmanından aldığı payın yalnızca yüzde 1 düzeyinde kaldığı belirtildi.
Uzmanlar özellikle metan, siyah karbon ve hidroflorokarbonlar gibi kısa ömürlü iklim kirleticilerinin azaltılmasının önemine işaret etti. Bu kirleticilerin azaltılmasıyla 2050’ye kadar küresel ısınmanın 0,6 dereceye kadar sınırlandırılmasına katkı sağlanabileceği hesaplanıyor.
Ulaşım kaynaklı kirlilik değişiyor
Diyalogda ulaşım sektörü de önemli başlıklardan biri oldu. Avrupa ve Kuzey Amerika’da ulaşımdan kaynaklanan partikül emisyonlarının yüzde 80–90’ının artık egzoz dışı kaynaklardan; fren, lastik ve yol aşınmasından geldiği belirtildi.
Temiz yakıtlar, daha sıkı araç standartları, elektrifikasyon, sürdürülebilir ulaşım ve düşük emisyon bölgeleri çözüm seçenekleri arasında gösterildi.
Toplantı, Türkiye’nin kasım ayında Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31 öncesinde gerçekleştirildi.
Yorumlar kapalı.