Antarktika’nın en yakından izlenen buzullarından Thwaites ile ilgili yeni araştırma, küresel deniz seviyesi tahminleri açısından önemli sonuçlar ortaya koydu.
NASA Jet Propulsion Laboratory, California Üniversitesi Irvine ve Dartmouth College’dan araştırmacıların geliştirdiği model, buzul ile deniz tabanı arasındaki geçiş bölgesinde gerçekleşen erimenin mevcut buz tabakası modellerinde yeterince hesaba katılmadığını gösterdi.
12 Ekim’de Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada, Thwaites Buzulu’nun 2100 yılına kadar küresel ortalama deniz seviyesine katkısının bazı senaryolarda yaklaşık 30 milimetreye ulaşabileceği hesaplandı.
Bu değer, kullanılan karşılaştırmaya göre önceki projeksiyonların yaklaşık iki katına karşılık geliyor.
Deniz suyu buzulun altına kilometrelerce ilerliyor
Araştırmanın merkezinde “grounding zone” olarak adlandırılan bölge bulunuyor.
Geleneksel buz tabakası modellerinde, buzulun deniz tabanına bağlı olduğu bölüm ile yüzmeye başladığı alan arasındaki geçiş çoğunlukla keskin bir sınır olarak ele alınıyor.
Ancak uydu gözlemleri sıcak deniz suyunun buzulun altında kilometrelerce ilerleyebildiğini ortaya koyuyor.
Yeni modelde bu geçiş keskin bir çizgi yerine birkaç kilometre genişliğindeki bir bölge olarak ele alındı. Deniz suyunun bu alana girmesi, daha sıcak suyun buzulun alt kısmıyla temasını artırarak erimeyi hızlandırabiliyor.
Araştırmacılar bu süreci modele dahil ettiklerinde, modelin 1990’lardan bu yana gözlenen buzul geri çekilmesini, incelmeyi ve hızlanmayı çok daha başarılı biçimde yeniden oluşturduğunu belirledi.
NASA’ya göre yeni model, geçmiş uydu gözlemleriyle bu süreci hesaba katmayan modellere kıyasla dört kat daha iyi eşleşti.
2038 kritik eşik olabilir
Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri Thwaites Buzulu’nun deniz tabanındaki doğal engellerle ilişkisi oldu.
Buzulun bugün tutunmasına yardımcı olan deniz tabanı sırtlarından ayrılması, geri çekilmenin hızlanması açısından kritik önem taşıyor.
Araştırmaya göre deniz suyunun buzulun altında ilerlediği bölgenin genişliğine bağlı olarak Thwaites, kendisini dengeleyen Mouginot Ridge adlı deniz tabanı sırtından 2038 gibi erken bir tarihte ayrılabilir.
Bu, 2038’de buzulun çökeceği anlamına gelmiyor. Tarih, araştırmada kullanılan belirli model senaryolarında buzulun deniz tabanındaki doğal destek noktasından ayrılabileceği en erken zamanı gösteriyor.
2100’e kadar yaklaşık 3 santimetrelik katkı
Araştırmanın daha geniş grounding zone koşullarını kullanan senaryosunda Thwaites Buzulu’nun 2100 yılına kadar küresel ortalama deniz seviyesine katkısı 30,1 ± 5,7 milimetreye ulaşıyor.
Başka bir ifadeyle yalnızca Thwaites Buzulu’ndan kaynaklanan artış yaklaşık 3 santimetreyi bulabilir.
Araştırmacılar bunun, karşılaştırılan önceki model ortalamalarının yaklaşık iki katı olduğuna dikkat çekiyor.
Üstelik çalışmadaki bu sonuç ek bir iklim ısınması varsayılmadan, sabit iklim zorlaması altında elde edildi.
Dolayısıyla araştırmanın sonucu “dünya genelinde deniz seviyesi iki katına çıkacak” anlamına gelmiyor. İki katına çıkabileceği hesaplanan değer, Thwaites Buzulu’nun 2100’e kadar deniz seviyesine yapacağı katkıya ilişkin projeksiyon.
Buzul zaten küresel deniz seviyesini etkiliyor
Batı Antarktika’da bulunan Thwaites, dünyanın en hassas büyük buzullarından biri olarak kabul ediliyor.
British Antarctic Survey verilerine göre yaklaşık Büyük Britanya büyüklüğünde bir alanı boşaltan buzul, halihazırda küresel deniz seviyesi yükselişinin yaklaşık yüzde 4’ünden sorumlu.
Thwaites’in tamamen kaybedilmesi halinde tek başına küresel deniz seviyesini yaklaşık 65 santimetre yükseltebileceği tahmin ediliyor. Buzul aynı zamanda Batı Antarktika Buz Tabakası’nın diğer bölümlerinin istikrarı açısından da kritik öneme sahip.
Bir başka araştırmadan 150 yıllık uyarı
Thwaites hakkında ekim ayında yayımlanan başka bir araştırma da buzulun geleceğine ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
British Antarctic Survey öncülüğündeki bilim insanları, üç ayrı bilgisayar modelinde Thwaites ve komşusu Pine Island buzullarının altındaki okyanus kaynaklı erimeyi tamamen durdurdu.
Sonuç şaşırtıcıydı
Pine Island Buzulu yeniden kalınlaşmaya ve ilerlemeye başlarken Thwaites, okyanus kaynaklı erime tamamen ortadan kaldırıldığı varsayılan senaryoda bile 150 yıllık simülasyon boyunca buz kaybetmeye devam etti.
Araştırmacılar bunun geçmişte yaşanan değişimlerin Thwaites’i uzun süre devam edecek bir buz kaybı sürecine soktuğuna işaret ettiğini belirtiyor.
Yeni çalışmalar, Thwaites Buzulu’nun geleceğinin yalnızca Antarktika için değil, yükselen deniz seviyelerine hazırlanmak zorunda olan dünyanın kıyı bölgeleri açısından da kritik olduğunu ortaya koyuyor.
Kaynak: Nature Communications, NASA Jet Propulsion Laboratory, British Antarctic Survey
Yorumlar kapalı.